Serwis pompy ciepła - jak często, ile kosztuje, na co uważać
Kompletny poradnik serwisowania pompy ciepła. Częstotliwość przeglądów, koszty, zakres czynności, samodzielna konserwacja i sygnały ostrzegawcze.
Sławomir Krawczyk
Serwis pompy ciepła - dlaczego to tak ważne?
Pompa ciepła to urządzenie, które ma pracować stabilnie przez kilkanaście lat. Bez planowego serwisu da się to osiągnąć rzadko.
Na starcie dostajesz jasny harmonogram: co kontrolować samodzielnie, co musi wykonać serwis i które objawy traktować jako sygnał do natychmiastowej interwencji.
Jak często serwisować pompę ciepła?
Kalendarz serwisowy pompy ciepla
Kiedy i co serwisowac — czynnosci wlasciciela i serwisanta
Sprawdz cisnienie c.o.
Manometr powinien wskazywac 1.2–1.8 bar. Sprawdz tez temperature wody.
Oczysc wymiennik zewnetrzny
Delikatnie splucz woda z weza. NIE uzywaj myjki cisnieniowej — uszkodzi lamele.
Oczysc filtr siatkowy + odplyw skroplin
Wyjmij filtr, oplucz pod biezaca woda. Sprawdz, czy skropliny swobodnie odplywaja.
Pelny przeglad serwisowy
Kontrola czynnika, sprezarki, sterownika, parametrow pracy — obowiazkowy dla gwarancji.
Wymiana anody magnezowej
Anoda chroni zasobnik CWU przed korozja. Po zuzyciu wymien na nowa.
Przeglad rozszerzony
Sprawdzenie szczelnosci obiegu chlodniczego, czyszczenie wymiennika wewnetrznego, kalibracja.
Przegląd roczny - obowiązkowy
Producenci pomp ciepła jednogłośnie zalecają coroczny przegląd serwisowy. To nie jest tylko rekomendacja - w większości przypadków regularne przeglądy są warunkiem utrzymania gwarancji. Brak udokumentowanego serwisu może być podstawą do odmowy naprawy gwarancyjnej.
Optymalny termin przeglądu rocznego to wrzesień–październik - tuż przed sezonem grzewczym. Dzięki temu ewentualne usterki zostaną wykryte i naprawione, zanim pompa ciepła będzie potrzebna na pełnych obrotach.
Przegląd rozszerzony - co 4–5 lat
Co 4–5 lat warto przeprowadzić rozszerzony przegląd, który obejmuje głębszą diagnostykę układu chłodniczego, wymianę płynów i kontrolę elementów, które nie są sprawdzane przy standardowym rocznym przeglądzie.
Kontrola F-gazowa - obowiązkowa prawnie
Jeśli Twoja pompa ciepła zawiera fluorowane gazy cieplarniane (F-gazy) - a większość pomp z czynnikiem R32, R410A czy R134a je zawiera - obowiązuje Cię regulacja EU F-gas:
| Ilość czynnika (w ekwiwalencie CO₂) | Częstotliwość kontroli |
|---|---|
| 5–50 ton CO₂eq | Co 12 miesięcy |
| 50–500 ton CO₂eq | Co 6 miesięcy |
| Poniżej 5 ton CO₂eq | Bez obowiązku |
W praktyce: większość domowych pomp ciepła o mocy 6–16 kW zawiera 1–3 kg czynnika chłodniczego. Przy R32 (GWP = 675) to ok. 0,7–2,0 ton CO₂eq - poniżej progu 5 ton, więc formalna kontrola szczelności nie jest wymagana. Ale coroczny przegląd serwisowy i tak ją obejmuje, więc masz to w pakiecie.
Wyjątek: pompy ciepła z czynnikiem R290 (propan) mają GWP = 3, więc nie podlegają regulacjom F-gazowym. To jeden z argumentów za nowszymi modelami z naturalnym czynnikiem chłodniczym.
Ile kosztuje serwis pompy ciepła?
Koszty serwisu zależą od zakresu prac, marki urządzenia i regionu. Poniżej podajemy realne ceny z rynku opolskiego w 2025/2026 roku:
Przegląd roczny (standardowy)
| Zakres | Koszt |
|---|---|
| Przegląd podstawowy (diagnostyka, czyszczenie, kontrola parametrów) | 300 – 500 zł |
| Przegląd z uzupełnieniem czynnika chłodniczego | 500 – 800 zł |
| Przegląd z wymianą filtrów i anody magnezowej | 400 – 600 zł |
Przegląd rozszerzony (co 4–5 lat)
| Zakres | Koszt |
|---|---|
| Pełna diagnostyka układu chłodniczego | 600 – 900 zł |
| Wymiana glikolu w instalacji | 300 – 600 zł |
| Czyszczenie chemiczne wymiennika ciepła | 400 – 700 zł |
| Przegląd rozszerzony kompletny | 800 – 1 200 zł |
Naprawy - typowe koszty
| Naprawa | Koszt (robocizna + części) |
|---|---|
| Wymiana zaworu rozprężnego | 800 – 1 500 zł |
| Wymiana sprężarki | 5 000 – 10 000 zł |
| Wymiana wentylatora jednostki zewnętrznej | 1 200 – 2 500 zł |
| Wymiana płyty sterującej | 2 000 – 4 000 zł |
| Naprawa wycieku czynnika + uzupełnienie | 1 000 – 3 000 zł |
| Wymiana pompy obiegowej | 1 500 – 3 000 zł |
Ważne: naprawy sprężarki i układu chłodniczego w okresie gwarancyjnym (zwykle 5 lat na sprężarkę) są pokrywane przez producenta - pod warunkiem udokumentowanych przeglądów rocznych.
Szczegółowe informacje o kosztach znajdziesz w naszym cenniku.
Co obejmuje standardowy przegląd roczny?
Profesjonalny przegląd roczny pompy ciepła powinien obejmować co najmniej następujące czynności:
Jednostka zewnętrzna
- Czyszczenie wymiennika ciepła (parownika) - usunięcie liści, kurzu, pajęczyn, pyłków. Zabrudzone lamele obniżają wydajność nawet o 15–20%.
- Kontrola wentylatora - sprawdzenie łożysk, stan łopatek, luzy.
- Sprawdzenie stanu obudowy - korozja, uszkodzenia mechaniczne, szczelność.
- Kontrola podłączenia elektrycznego - dokręcenie zacisków, stan kabli, izolacja.
- Odprowadzenie skroplin - drożność odpływu, brak zatorów.
Jednostka wewnętrzna (hydrobox)
- Sprawdzenie ciśnienia w instalacji c.o. - powinno wynosić 1,2–1,8 bar (przy zimnej instalacji).
- Odpowietrzenie instalacji - powietrze w układzie obniża wydajność i powoduje hałas (bulgotanie).
- Kontrola naczynia przeponowego - sprawdzenie ciśnienia wstępnego, brak usterek membrany.
- Sprawdzenie pomp obiegowych - praca, wydajność, brak wycieków.
- Stan zasobnika CWU - kontrola anody magnezowej (wymiana co 2–3 lata), temperatura, czystość.
Układ chłodniczy
- Kontrola szczelności - wizualna inspekcja połączeń, ewentualnie test detektorem.
- Sprawdzenie ciśnień czynnika chłodniczego - porównanie z wartościami nominalnymi.
- Kontrola przegrzania i dochłodzenia - parametry wskazujące na prawidłową pracę obiegu chłodniczego.
Automatyka i sterowanie
- Odczyt kodów błędów - sprawdzenie historii usterek w pamięci sterownika.
- Weryfikacja krzywej grzewczej - czy ustawienia odpowiadają aktualnemu zapotrzebowaniu budynku.
- Kontrola czujników temperatury - porównanie wskazań z wartościami rzeczywistymi.
- Aktualizacja oprogramowania - jeśli producent udostępnił nowszą wersję firmware.
Co możesz zrobić sam - konserwacja DIY
Część czynności konserwacyjnych możesz wykonywać samodzielnie, bez wzywania serwisanta. To proste działania, które utrzymują pompę ciepła w dobrej kondycji między przeglądami:
Co miesiąc (w sezonie grzewczym)
- Sprawdź ciśnienie w instalacji c.o. - manometr na hydroboxie powinien wskazywać 1,2–1,8 bar. Spadek ciśnienia może oznaczać wyciek.
- Sprawdź temperaturę wody - czy pompa osiąga ustawioną temperaturę zasilania. Jeśli nie - coś jest nie tak.
Co kwartał
- Oczyść wymiennik jednostki zewnętrznej - delikatnie zmyj lamele wodą z węża ogrodowego (niskie ciśnienie!). Nigdy nie używaj myjki ciśnieniowej - pognie lamele. Usuń liście, gałązki i inne zanieczyszczenia.
- Sprawdź otoczenie jednostki zewnętrznej - czy nic nie blokuje nawiewu i wywiewu (rośliny, śnieg, przedmioty). Zachowaj minimum 30 cm wolnej przestrzeni z każdej strony.
Co pół roku
- Oczyść lub wymień filtr siatkowy - na instalacji wodnej, jeśli jest zamontowany. Zatykanie się filtra ogranicza przepływ wody.
- Sprawdź odpływ skroplin - w sezonie zimowym odpływ może zamarzać. Upewnij się, że jest drożny.
Raz w roku (jesień)
- Wyczyść odpływ kondensatu - przed sezonem grzewczym upewnij się, że woda z odszraniania ma gdzie odpływać.
- Sprawdź stan podkładek antywibracyjnych - czy nie uległy degradacji.
Czego NIE rób sam
- Nie otwieraj układu chłodniczego - wymaga certyfikatu F-gazowego i specjalistycznego sprzętu.
- Nie reguluj parametrów sprężarki - błędne ustawienia mogą uszkodzić urządzenie.
- Nie uzupełniaj sam czynnika chłodniczego - to zadanie wyłącznie dla certyfikowanego serwisanta.
- Nie próbuj naprawiać elektroniki - płyty sterujące i czujniki wymagają diagnostyki serwisowej.
Sygnały ostrzegawcze - kiedy dzwonić do serwisu natychmiast
Nie czekaj na planowy przegląd, jeśli zauważysz którykolwiek z poniższych objawów:
Sygnaly ostrzegawcze pompy ciepla
3 poziomy pilnosci — kiedy dzwonic do serwisu
ALARM
Zadzwon natychmiast
- Pompa nie grzeje — brak ciepla w grzejnikach/podlogowce
- Kod bledu sprezarki na wyswietlaczu
- Wyciek wody z instalacji lub zasobnika
- Wyciek czynnika chlodniczego (tlusta plama, syczenie)
PILNE
Umow serwis w ciagu kilku dni
- Nietypowe dzwieki — stukanie, gwizd, wibracje
- Wzrost zuzycia pradu bez zmiany nastawow
- Czeste odszranianie (wiecej niz co 1–2 godz. zimą)
- Zamarzanie jednostki zewnetrznej
DO SPRAWDZENIA
Przy najblizszym przegladzie
- Nizszy COP niz poprzedni sezon (spadek wydajnosci)
- Czeste taktowanie — wlaczanie i wylaczanie co kilka minut
Rada: Zapisz numer serwisu w telefonie juz przy montazu. W sezonie grzewczym terminy serwisowe siegaja 2–4 tygodni — nie czekaj na awarię.
Alarmowe
- Pompa ciepła nie grzeje - dom się wychładza, temperatura wody w instalacji spada.
- Ciągły kod błędu na sterowniku - szczególnie błędy sprężarki, ciśnienia lub przepływu.
- Wyciek wody z jednostki wewnętrznej - może oznaczać uszkodzenie wymiennika, zasobnika lub połączeń.
- Wyraźny wyciek czynnika chłodniczego - tłuste plamy na połączeniach, spadek wydajności grzewczej.
Pilne (w ciągu kilku dni)
- Nietypowe dźwięki - stuknięcia, trzaski, metaliczne szumy, buczenie. Normalna pompa ciepła pracuje równomiernie.
- Znaczący wzrost zużycia prądu - bez zmiany warunków pogodowych i nawyków. Może wskazywać na spadek COP z powodu usterki.
- Częste cykle odszraniania - jeśli pompa odszrania się co kilkanaście minut zamiast co kilka godzin, coś jest nie tak z czujnikiem lub logiką sterowania.
- Zamarzanie jednostki zewnętrznej - warstwa lodu, która nie znika po cyklu odszraniania.
Warto sprawdzić przy okazji
- COP znacząco niższy niż w poprzednim sezonie - porównaj zużycie prądu rok do roku. Spadek o 15–20% sugeruje problem.
- Pompa ciepła często się włącza i wyłącza (taktowanie) - krótkie cykle pracy obciążają sprężarkę i skracają żywotność. Przyczyna: źle ustawiona krzywa grzewcza, zbyt mały bufor lub przewymiarowana pompa.
Jak wybrać dobry serwis pomp ciepła?
Nie każdy "hydraulik" czy "instalator" powinien serwisować pompę ciepła. To urządzenie łączące hydraulikę, elektrykę, automatykę i technikę chłodniczą. Dobry serwisant powinien mieć:
Wymagania formalne
- Certyfikat F-gazowy - wymagany prawnie przy pracy z czynnikami chłodniczymi. Sprawdź w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO).
- Certyfikat/szkolenie producenta - Daikin, Panasonic, Vaillant i inni prowadzą szkolenia autoryzacyjne. Serwisant z autoryzacją producenta ma dostęp do narzędzi diagnostycznych i oryginalnych części.
- SEP (uprawnienia elektryczne) - do pracy przy instalacjach elektrycznych powyżej 1 kV.
Czerwone flagi
- "Nie potrzebuję certyfikatu, robię to od lat" - certyfikat F-gazowy jest wymogiem prawnym, nie opcją.
- Brak dokumentacji z przeglądu - profesjonalny serwisant zostawia protokół z wynikami pomiarów, listą wykonanych czynności i zaleceniami.
- Cena poniżej 200 zł za przegląd - rzetelny przegląd trwa 1,5–2,5 godziny. Przy tak niskiej cenie albo serwisant robi go pobieżnie, albo pracuje poniżej kosztów (co oznacza kiepski sprzęt diagnostyczny).
- Brak dostępu do oryginalnych części - nieautoryzowany serwis może montować zamienniki niższej jakości.
Nasz serwis pomp ciepła obejmuje pełny zakres czynności przeglądowych z protokołem i gwarancją na wykonane prace.
Jak przedłużyć żywotność pompy ciepła?
Dobra pompa ciepła powinna służyć 15–20 lat bez poważnych napraw. Oto, co możesz zrobić, żeby zbliżyć się do górnej granicy:
Regularne przeglądy - nie pomijaj ich
To oczywiste, ale wciąż wielu właścicieli zapomina o przeglądach po upływie gwarancji. Tymczasem urządzenie po 5 latach potrzebuje serwisu bardziej niż nowe - zużywają się łożyska, uszczelki, anoda magnezowa w zasobniku.
Prawidłowe parametry pracy
- Nie ustawiaj zbyt wysokiej temperatury zasilania - każde 5°C powyżej optymalnej wartości skraca żywotność sprężarki.
- Nie blokuj trybu nocnego - ograniczenie obrotów w nocy zmniejsza obciążenie mechaniczne.
- Ustaw prawidłową krzywą grzewczą - unikaj taktowania (częstych włączeń i wyłączeń).
Dbaj o otoczenie jednostki zewnętrznej
- Nie zasypuj śniegiem - odgarniaj śnieg na wysokość minimum 30 cm wokół jednostki.
- Przycinaj rośliny - żywopłot nie powinien rosnąć bliżej niż 50 cm od jednostki.
- Chroń przed bezpośrednim nasłonecznieniem w lecie - jeśli pompa ma funkcję chłodzenia, nadmierne nagrzewanie jednostki zewnętrznej obniża wydajność. Daszek lub pergola może pomóc.
Jakość wody w instalacji
Woda w instalacji c.o. powinna mieć odpowiednie pH (7.5–9.5) i niską twardość. Twarda woda powoduje odkładanie się kamienia w wymiennikach ciepła i zasobniku CWU, co obniża wydajność i skraca żywotność. Serwisant powinien sprawdzać parametry wody przy każdym przeglądzie.
Bufor ciepła
Bufor ciepła (zbiornik buforowy) zmniejsza liczbę cykli włączeń sprężarki, co wydłuża jej żywotność. Jeśli Twoja instalacja nie ma bufora - rozważ jego dodanie, szczególnie przy pompach ciepła typu on/off (bez inwertera).
Wnioski praktyczne
Regularny serwis kosztuje ułamek tego, co naprawa sprężarki lub długotrwały spadek sprawności instalacji.
Dobry standard obsługi to:
- coroczny przegląd z protokołem i pomiarami
- szybka reakcja na objawy spadku wydajności lub nietypowe dźwięki
- harmonogram prostych czynności po stronie użytkownika
Tak prowadzona instalacja zwykle trzyma parametry i nie zaskakuje zimą.