Pompa ciepła R290 czy R32? Kiedy warto dopłacić za propan?

W ofercie do domu z grzejnikami widzisz R32, a obok dopłatę za pompę propanową i wyższą temperaturę wody. R290 często lepiej pasuje do instalacji wymagającej gorętszego zasilania, ale sama nazwa czynnika nie przesądza ani o rachunkach, ani o opłacalności dopłaty.

R290 ma bardzo niski GWP, ale sama liczba wymaga kontekstu

R290 to propan używany jako czynnik chłodniczy, a R32 należy do fluorowanych gazów cieplarnianych. Współczynnik GWP opisuje wpływ gazu na ocieplenie klimatu w odniesieniu do dwutlenku węgla, ale jego wartość zależy od przyjętej metodologii.

W materiałach produktowych można spotkać dla propanu wartość GWP równą 3. Komisja Europejska, stosując metodę z rozporządzenia F-gazowego, podaje dla R290 0,02, a dla R32 675. Rozbieżność wynika z podstawy obliczeń; do porównania z regulacjami UE stosuj wartość przyjętą w tych przepisach. Niezależnie od konwencji różnica względem R32 jest duża, ale sama w sobie nie mówi, ile prądu zużyje pompa.

Tu łatwo pomylić ekologiczny profil czynnika z efektywnością całego urządzenia. Na rachunek wpływają między innymi konstrukcja pompy, temperatura wody potrzebna instalacji, ustawienia i straty ciepła budynku. Dlatego przy zestawianiu pompy ciepła R32 z R290 porównuj karty konkretnych modeli i te same warunki pracy.

Przy grzejnikach liczy się temperatura potrzebna w mroźny dzień

Grzejnik, który jest gorący przy kotle, może wymagać wyższej temperatury wody niż instalacja podłogowa. Pompa ciepła z R290 bywa dobrym kandydatem do takiego domu, bo niektóre modele potrafią podgrzać wodę do wysokiej temperatury także przy chłodnym powietrzu. To jednak parametr urządzenia, nie obietnica, że każdy dom z grzejnikami będzie ogrzewany tanio.

Przykład z katalogu Panasonic pokazuje, dlaczego trzeba czytać warunki przy liczbie maksymalnej: dla serii Aquarea L z R290 producent podaje temperaturę wody do 75°C przy temperaturze zewnętrznej −10°C. To specyfikacja tej serii, a nie uniwersalny wynik dla wszystkich pomp propanowych. Przed wyborem sprawdź moc urządzenia przy temperaturze projektowej dla swojej lokalizacji i wymaganej temperaturze zasilania.

Prosta reguła pomaga zawęzić wybór: jeśli dom utrzymuje komfort przy niskiej temperaturze wody, na przykład dzięki podłogówce lub dużym grzejnikom, porównaj R32 i R290 przede wszystkim po sezonowej efektywności i cenie całej instalacji. Jeśli obliczenia dla mroźnych dni wskazują na potrzebę wysokiej temperatury zasilania, R290 zamiast R32 zasługuje na poważne rozważenie, ale zestaw to z mocą i efektywnością w tych samych warunkach.

W ofercie szukaj wyników dla punktów pracy W35 i W55. Oznaczają one badanie przy wodzie grzewczej odpowiednio 35°C i 55°C; nie dają jednak pełnego obrazu sezonu ani nie zastępują sprawdzenia parametrów przy mrozie. Przy doborze pomp ciepła powietrze-woda liczy się dopasowanie urządzenia do strat ciepła domu i istniejącej instalacji.

Propan wymaga zaplanowania miejsca, nie powodu do paniki

Oznaczenie bezpieczeństwa R290 to A3, czyli czynnik o wysokiej palności; R32 ma klasę A2L, oznaczającą niższą palność. To nie znaczy, że jednostka na propan jest z definicji niebezpieczna. Znaczy, że instalator musi uwzględnić możliwy wyciek i instrukcję właściwego modelu podczas wyboru miejsca montażu.

Przy R290 strefa ochronna zależy od konstrukcji urządzenia i warunków wokół jednostki. Okno, drzwi, studzienka, odpływ, źródło zapłonu czy ciasny narożnik mogą ograniczyć dostępne lokalizacje. Nie przenoś odległości podawanych dla jednej pompy na inny model; poproś o wskazanie strefy z jego instrukcji i sprawdź, czy działka pozwala ją zachować.

Sytuacja przy domu	Co może z niej wynikać	Co zrobić
Jednostka miałaby stanąć tuż przy oknie, drzwiach lub studzience	Miejsce może kolidować ze strefą ochronną urządzenia R290	Sprawdź wymagania w instrukcji konkretnego modelu i wyznacz inne miejsce, jeśli trzeba
Pompa ma pracować z istniejącymi grzejnikami	Przy mrozie instalacja może potrzebować wysokiej temperatury wody	Ustal temperaturę zasilania wymaganą przez budynek i porównaj moc pomp w tych samych warunkach
Oferta zawiera R32 w pompie typu split	W instalacji są połączenia obiegu chłodniczego między jednostkami	Sprawdź wymagania serwisowe, uprawnienia instalatora oraz zgodność modelu z terminami F-gazowymi

Obie technologie wymagają fachowego montażu, lecz szczegóły pracy przy czynniku są inne. Przy R290 zwróć szczególną uwagę na lokalizację jednostki i procedury producenta; przy R32 znaczenie mają również obowiązki dotyczące F-gazów. Montave dobiera urządzenie razem z warunkami montażu, bo korzystne parametry katalogowe nie pomogą, jeśli wybrane miejsce nie spełnia wymagań.

Przepisy ograniczają nowe urządzenia R32, nie pracę istniejącej pompy

Najważniejszy szczegół prawny kryje się w sformułowaniu „wprowadzanie do obrotu”. Rozporządzenie UE 2024/573 przewiduje od 1 stycznia 2027 r. ograniczenia dla nowych pomp typu split powietrze-woda o mocy do 12 kW, jeśli zawierają lub wykorzystują fluorowane gazy o GWP co najmniej 150, z wyjątkami związanymi z wymogami bezpieczeństwa. R32 przekracza ten próg, więc obejmuje go ta reguła.

Przepisy obejmują również inne kategorie urządzeń i terminy. Dla pomp monoblokowych o mocy powyżej 12 kW do 50 kW rozporządzenie przewiduje tę samą datę graniczną dla fluorowanych czynników o GWP co najmniej 150. Nie wynika z tego zakaz użytkowania ani automatyczny zakaz serwisowania już zamontowanej pompy R32; przepisy wskazują ograniczenia dotyczące wprowadzania na rynek nowych urządzeń.

Nie traktuj więc zdania „R32 znika” jako pełnej informacji. Przy porównywaniu ofert sprawdź typ pompy, jej moc i datę wprowadzenia do obrotu, a także warunki serwisu podane przez producenta. Z kolei pompa ciepła propanowa nie zawiera F-gazu, ale podlega wymaganiom bezpieczeństwa właściwym dla palnego czynnika.

Dopłata zwraca się tylko wtedy, gdy liczby konkretnego domu ją uzasadniają

Różnicę w cenie urządzeń łatwo zauważyć, a przyszłe oszczędności trudniej przewidzieć bez danych o budynku. Nie ma uczciwego uniwersalnego okresu zwrotu za wybór R290, bo wynik zależy od tego, ile ciepła dom potrzebuje, jak często pracuje przy wysokiej temperaturze wody i jak efektywnie konkretna pompa działa w tych warunkach.

Poproś o dwie oferty obejmujące porównywalny zakres: urządzenie, osprzęt, montaż i uruchomienie. Do tego zestaw roczne zapotrzebowanie na ciepło z sezonową efektywnością dla właściwego klimatu i rodzaju instalacji. Jeżeli wyższa cena R290 ma się zwrócić z niższych rachunków, oferta powinna pokazywać, z jakiej różnicy w zużyciu energii wynika ten wniosek.

Przyznam, że gdybym wybierał do domu z podłogówką i niską temperaturą zasilania, nie dopłacałbym za sam napis R290. Przy modernizowanym budynku z grzejnikami i potwierdzoną potrzebą wysokiej temperatury wody skłaniałbym się ku R290, o ile porównanie parametrów oraz warunki montażu to potwierdzą. Decyzję wiązałbym z charakterystyką domu, nie z samą etykietą czynnika.

Wybierz czynnik po sprawdzeniu trzech rzeczy w ofercie

Przed decyzją poproś o temperaturę zasilania potrzebną w mrozie, moc pompy w tych warunkach i przewidywaną sezonową efektywność. Jeśli oferta nie odpowiada na te pytania, sama informacja „R290” albo „R32” nie wystarczy do rzetelnego porównania.

Montave dobiera, montuje i serwisuje pompy ciepła powietrze-woda w domach jednorodzinnych w całej Polsce. Bezpłatną wycenę można zamówić przez formularz na montave.pl albo telefonicznie pod numerem +48 455 575 115.