Koszt eksploatacji pompy ciepła vs gaz vs węgiel vs pellet - porównanie 2026
Ile kosztuje ogrzewanie domu pompą ciepła, gazem, węglem i pelletem w 2026? Porównanie miesięcznych rachunków, rocznych kosztów i 10-letniego TCO dla domu 150 m².
Sławomir Krawczyk
Koszt eksploatacji pompy ciepła vs gaz vs węgiel vs pellet - twarde liczby na 2026 rok
Właściciela domu nie interesuje teoria. Interesuje go, ile zapłaci rocznie i jak ten koszt będzie wyglądał za kilka lat.
W tym porównaniu liczymy wszystkie źródła na tym samym modelu domu, z tymi samymi założeniami cen energii i serwisu, żeby wynik był użyteczny przy realnej decyzji inwestycyjnej.
Założenia do obliczeń
Żeby porównanie było uczciwe, musimy ustalić wspólne ramy. Oto parametry, na których opieramy wszystkie kalkulacje:
Dom referencyjny
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Powierzchnia użytkowa | 150 m² |
| Rok budowy | po 2010 (lub po termomodernizacji) |
| Ocieplenie | 15 cm styropian, okna dwuszybowe |
| Zapotrzebowanie na ciepło (ogrzewanie + CWU) | 12 000 kWh/rok |
| Lokalizacja | województwo opolskie |
| Temperatura projektowa | -20°C |
Ceny energii i paliw - styczeń 2026
| Nośnik energii | Cena jednostkowa | Źródło |
|---|---|---|
| Energia elektryczna | 0,85 zł/kWh (taryfa G11, z opłatami dystrybucyjnymi) | Tauron, taryfa zatwierdzona URE |
| Gaz ziemny | 3,50 zł/m³ (taryfa W-3, z opłatami) | PGNiG/URE |
| Węgiel (ekogroszek) | 1 200 zł/tona | Średnia cen składów opałowych woj. opolskie |
| Pellet drzewny (klasa A1) | 1 400 zł/tona | Średnia cen producentów krajowych |
Sprawność urządzeń
| Źródło ciepła | Urządzenie referencyjne | Sprawność/COP |
|---|---|---|
| Pompa ciepła | Powietrze-woda, 10 kW | SCOP 4,0 (sezonowy) |
| Kocioł gazowy | Kondensacyjny | Sprawność 96% |
| Kocioł na ekogroszek | Z podajnikiem, klasa 5 | Sprawność 87% |
| Kocioł na pellet | Automatyczny, klasa 5 | Sprawność 90% |
Te sprawności to wartości realistyczne, nie laboratoryjne. SCOP 4,0 dla pompy ciepła oznacza, że sezonowo - uśredniając ciepłe i mroźne dni - na każdą 1 kWh prądu pompa dostarcza 4 kWh ciepła. Kocioł gazowy kondensacyjny na papierze ma 108% sprawności (kondensacja), ale realnie, z uwzględnieniem strat kominowych i przystankowych, daje ok. 96%.
Ile kosztuje ogrzewanie domu 150 m² - porównanie roczne
Teraz najważniejsza tabela. Obliczamy, ile realnie kosztuje ogrzanie naszego domu referencyjnego każdym z czterech źródeł ciepła.
Pompa ciepła
- Zapotrzebowanie: 12 000 kWh/rok
- Zużycie prądu: 12 000 ÷ 4,0 (SCOP) = 3 000 kWh/rok
- Koszt roczny: 3 000 × 0,85 zł = 2 550 zł/rok
Gaz ziemny
- Zapotrzebowanie: 12 000 kWh/rok
- Wartość opałowa gazu: ok. 10,5 kWh/m³
- Zużycie gazu: 12 000 ÷ (10,5 × 0,96) = 1 190 m³/rok
- Koszt roczny: 1 190 × 3,50 zł = 4 165 zł/rok
Węgiel (ekogroszek)
- Zapotrzebowanie: 12 000 kWh/rok
- Wartość opałowa ekogroszku: ok. 6 700 kWh/tona (24 MJ/kg)
- Zużycie: 12 000 ÷ (6 700 × 0,87) = 2,06 tony/rok
- Koszt roczny: 2,06 × 1 200 zł = 2 472 zł/rok
Pellet drzewny
- Zapotrzebowanie: 12 000 kWh/rok
- Wartość opałowa pelletu: ok. 5 000 kWh/tona (18 MJ/kg)
- Zużycie: 12 000 ÷ (5 000 × 0,90) = 2,67 tony/rok
- Koszt roczny: 2,67 × 1 400 zł = 3 738 zł/rok
Tabela zbiorcza - roczne koszty ogrzewania
Roczne koszty ogrzewania domu 150 m²
Ceny paliw i energii na sezon 2025/2026
Pompa ciepla + fotowoltaika = 900-1 200 zl/rok
Fotowoltaika pokrywa 60-70% zuzycia pradu pompy ciepla, obnizajac roczny koszt ogrzewania nawet 2-krotnie.
| Źródło ciepła | Zużycie paliwa/rok | Koszt roczny | Koszt miesięczny (sezon) | Koszt miesięczny (uśredniony) |
|---|---|---|---|---|
| Pompa ciepła | 3 000 kWh prądu | 2 550 zł | 425 zł | 213 zł |
| Węgiel (ekogroszek) | 2,06 tony | 2 472 zł | 412 zł | 206 zł |
| Pellet | 2,67 tony | 3 738 zł | 623 zł | 312 zł |
| Gaz ziemny | 1 190 m³ | 4 165 zł | 694 zł | 347 zł |
Koszt miesięczny (sezon) - uśredniony na 6 miesięcy sezonu grzewczego (październik–marzec). Koszt miesięczny (uśredniony) - rozłożony na 12 miesięcy, bo pompa ciepła i gaz pracują też latem (CWU).
Na pierwszy rzut oka węgiel wygrywa z pompą ciepła. Różnica to ok. 78 zł rocznie. Ale to dopiero początek historii - bo w kosztach eksploatacji liczy się znacznie więcej niż sam koszt paliwa.
Ukryte koszty - serwis, przeglądy, obsługa
Rachunek za paliwo to nie jedyny wydatek związany z ogrzewaniem. Każde źródło ciepła ma swoje koszty dodatkowe, które w skali lat potrafią być znaczące.
| Koszt dodatkowy | Pompa ciepła | Gaz | Węgiel | Pellet |
|---|---|---|---|---|
| Przegląd/serwis roczny | 300–500 zł | 200–400 zł | 300–500 zł | 300–500 zł |
| Czyszczenie komina | - | 150–250 zł | 200–350 zł | 200–300 zł |
| Przegląd kominiarski (obowiązkowy) | - | 100–150 zł | 100–150 zł | 100–150 zł |
| Transport paliwa | - | - | 200–400 zł | 300–500 zł |
| Magazynowanie paliwa | - | - | wymaga składu | wymaga suchego magazynu |
| Obsługa codzienna | zero | zero | załadunek, odpopiołowanie | załadunek zbiornika |
| Łączne koszty dodatkowe/rok | 400 zł | 500 zł | 900 zł | 800 zł |
Czego nie widać w rachunkach
Jest jeszcze coś, czego żadna tabela nie pokaże - czas i wygoda. Właściciel pieca na ekogroszek musi regularnie załadować podajnik, usunąć popiół, dbać o komin. To kilka godzin miesięcznie w sezonie grzewczym. Pompa ciepła działa w pełni automatycznie - ustawiasz temperaturę i zapominasz. Gaz jest podobnie wygodny, ale wymaga sprawnego komina i regularnych przeglądów gazowych.
Pellet jest czystszy od węgla, ale nadal wymaga dostawy, składowania i obsługi kotła. W mokrym magazynie pellet chłonie wilgoć i traci wartość opałową - to realny problem w wielu domach.
Porównanie kosztów na 10 lat - TCO (Total Cost of Ownership)
Prawdziwy obraz opłacalności daje dopiero analiza długoterminowa. Uwzględniamy:
- Roczny koszt paliwa/energii
- Koszty serwisu i obsługi
- Koszt zakupu i montażu urządzenia (amortyzacja na 15 lat)
- Prognozowany wzrost cen paliw (3% rocznie dla gazu i prądu, 4% rocznie dla węgla i pelletu - trend regulacyjny związany z ETS2)
Koszt inwestycji początkowej
| Źródło ciepła | Koszt urządzenia + montaż | Po dofinansowaniu* |
|---|---|---|
| Pompa ciepła (powietrze-woda 10 kW) | 52 000 zł | 33 000 zł |
| Kocioł gazowy kondensacyjny | 12 000 zł | - |
| Kocioł na ekogroszek (klasa 5, automatyczny) | 14 000 zł | - |
| Kocioł na pellet (automatyczny) | 18 000 zł | - |
*Dofinansowanie: Czyste Powietrze poziom podstawowy (19 000 zł) przy wymianie starego pieca. Szczegóły programów dofinansowań opisujemy w artykule o dofinansowaniu na pompę ciepła w 2026.
10-letni TCO - tabela zbiorcza
Calkowity koszt ogrzewania przez 10 lat
Inwestycja + paliwo + serwis — dom 150 m²
Pompa ciepla
Gaz ziemny
Wegiel
Pellet
Uwaga — ETS2 od 2027: System handlu emisjami obejmie budynki. Ceny wegla i gazu wzrosna o 30-60%. Powyzsze zestawienie nie uwzglednia tych podwyzek — realna przewaga pompy ciepla bedzie jeszcze wieksza.
| Składnik kosztu | Pompa ciepła | Gaz ziemny | Węgiel | Pellet |
|---|---|---|---|---|
| Inwestycja (po dofinansowaniu) | 33 000 zł | 12 000 zł | 14 000 zł | 18 000 zł |
| Koszt paliwa (10 lat, z 3–4% wzrostem) | 29 200 zł | 47 700 zł | 29 700 zł | 44 800 zł |
| Serwis + obsługa (10 lat) | 4 000 zł | 5 000 zł | 9 000 zł | 8 000 zł |
| Łączny TCO 10 lat | 66 200 zł | 64 700 zł | 52 700 zł | 70 800 zł |
10-letni TCO bez dofinansowania
| Źródło ciepła | TCO 10 lat (bez dotacji) |
|---|---|
| Pompa ciepła | 85 200 zł |
| Gaz ziemny | 64 700 zł |
| Węgiel | 52 700 zł |
| Pellet | 70 800 zł |
Jak czytać te wyniki?
Na pierwszy rzut oka węgiel wygrywa - najniższy TCO na 10 lat. Ale ta tabela nie uwzględnia trzech kluczowych czynników, które w nadchodzących latach zmienią reguły gry:
1. System ETS2 - węgiel i gaz podrożeją
Od 2027 roku Unia Europejska uruchamia system handlu emisjami ETS2, obejmujący ogrzewanie budynków i transport. Oznacza to dodatkową opłatę emisyjną doliczaną do ceny gazu, węgla i oleju opałowego. Prognozy mówią o wzroście cen węgla o 20–40% i gazu o 10–20% w ciągu 3–5 lat po wejściu systemu.
2. Zakaz kotłów węglowych
Coraz więcej gmin w Polsce - w tym gminy w województwie opolskim - wprowadza uchwały antysmogowe zakazujące użytkowania kotłów węglowych poniżej klasy 5 do 2028 roku. Inwestycja w nowy kocioł węglowy to ryzyko, że za kilka lat będziesz musiał go wymienić.
3. Pompa ciepła + fotowoltaika = niemal darmowe ogrzewanie
Jeśli masz lub planujesz instalację fotowoltaiczną, pompa ciepła staje się zdecydowanie najtańszym źródłem ciepła. Prąd z własnych paneli kosztuje 0 zł - a pompa ciepła zamienia go w ciepło z mnożnikiem 4x. Więcej o tym połączeniu piszemy w artykule o pompie ciepła i fotowoltaice.
Prognoza na 15 lat - co się zmieni?
Ekstrapolując trendy cenowe i regulacyjne, widzimy wyraźny kierunek:
Jak zmienia sie koszt ogrzewania do 2036?
Prognozowane roczne koszty ogrzewania domu 150 m²
2026
2028Wegiel > Pompa
2030
2033
2036
Pompa ciepla — najwolniejszy wzrost kosztow
Wzrost zaledwie +34% w 10 lat vs. +80% dla gazu i +150% dla wegla (ETS2). Od 2028 roku wegiel staje sie drozszy niz pompa ciepla.
| Rok | Pompa ciepła (koszt roczny) | Gaz (koszt roczny) | Węgiel (koszt roczny) | Pellet (koszt roczny) |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | 2 550 zł | 4 165 zł | 2 472 zł | 3 738 zł |
| 2028 | 2 700 zł | 4 700 zł | 3 200 zł* | 4 200 zł |
| 2030 | 2 860 zł | 5 300 zł | 3 900 zł* | 4 700 zł |
| 2033 | 3 130 zł | 6 300 zł | 5 000 zł* | 5 500 zł |
| 2036 | 3 420 zł | 7 500 zł | 6 200 zł* | 6 400 zł |
*Ceny węgla po 2027 uwzględniają szacowany wpływ ETS2 i opłat emisyjnych.
Kluczowy wniosek: do 2028–2029 roku pompa ciepła stanie się najtańszym źródłem ciepła - taniej niż węgiel. A różnica będzie się tylko powiększać.
Scenariusz: dom z fotowoltaiką
Jeśli dom 150 m² ma instalację fotowoltaiczną o mocy 6–8 kWp, część energii zużywanej przez pompę ciepła pochodzi z własnych paneli. W systemie net-billing (obowiązującym od 2024 roku) nadwyżki są rozliczane po cenie rynkowej - co w praktyce oznacza, że 30–50% prądu na pompę ciepła można pokryć z PV.
| Scenariusz | Roczny koszt ogrzewania |
|---|---|
| Pompa ciepła bez PV | 2 550 zł |
| Pompa ciepła z PV 6 kWp | 1 500–1 800 zł |
| Pompa ciepła z PV 10 kWp | 900–1 200 zł |
Przy instalacji PV 10 kWp roczny koszt ogrzewania domu 150 m² spada poniżej 100 zł miesięcznie. To jest przyszłość ogrzewania domów - i ta przyszłość jest już dostępna.
Który system wybrać? Rekomendacje dla różnych sytuacji
Pompa ciepła - najlepszy wybór, gdy:
- Budujesz nowy dom - pompa ciepła od początku to optymalne rozwiązanie
- Wymieniasz stary piec - dofinansowanie obniża koszt nawet o 50%, a oszczędności na ogrzewaniu zaczynają się natychmiast
- Masz lub planujesz fotowoltaikę - synergy effect: PV + pompa ciepła to najtańsze ogrzewanie dostępne na rynku
- Cenisz wygodę - zero obsługi, zero brudu, sterowanie ze smartfona
- Myślisz długoterminowo - za 5–10 lat pompa ciepła będzie jednoznacznie najtańszą opcją
Gaz ziemny - wciąż sensowny, gdy:
- Masz przyłącze gazowe i nowy kocioł kondensacyjny - wymiana na pompę ciepła nie zwróci się szybko
- Budujesz dom z ograniczonym budżetem - kocioł gazowy jest tańszy w zakupie, choć droższy w eksploatacji
- Uwaga: nowe przyłącza gazowe do budynków mieszkalnych mogą być ograniczane w przyszłości (regulacje UE)
Węgiel - odchodzące rozwiązanie:
- W 2026 roku jeszcze najtańsze paliwo - ale trend jest jednoznaczny: ceny węgla będą rosnąć, regulacje zaostrzać, a uchwały antysmogowe eliminować kotły węglowe
- Nie rekomendujemy inwestycji w nowy kocioł węglowy - ryzyko regulacyjne jest zbyt wysokie
- Jeśli masz sprawny kocioł klasy 5, użytkuj go do wyczerpania resursu, ale planuj przejście na pompę ciepła
Pellet - niszowe zastosowanie:
- Alternatywa dla osób, które chcą paliwo odnawialne, ale nie mogą zamontować pompy ciepła (np. brak zasilania trójfazowego, ekstremalnie nieocieplony dom)
- Droższy od pompy ciepła w eksploatacji i wymaga obsługi
- Kocioł na pellet nie kwalifikuje się do programu Moje Ciepło (jest w Czystym Powietrzu, ale z niższym dofinansowaniem)
Ile zaoszczędzisz - konkretne kwoty
Zestawienie rocznych oszczędności przy przejściu na pompę ciepła:
| Zamiana | Roczna oszczędność | Oszczędność w ciągu 10 lat |
|---|---|---|
| Gaz → pompa ciepła | 1 615 zł/rok | 18 500 zł |
| Pellet → pompa ciepła | 1 188 zł/rok | 15 600 zł |
| Węgiel → pompa ciepła | -78 zł/rok (obecnie) → +700 zł/rok (od 2028) | +3 000 zł (uwzgl. ETS2) |
| Piec elektryczny → pompa ciepła | 7 650 zł/rok | 87 700 zł |
Pompa ciepła zamiast grzejników elektrycznych (grzałek, pieców akumulacyjnych) to absolutny „no-brainer" - oszczędność sięga 75% kosztów ogrzewania.
Wnioski praktyczne
Wybór źródła ciepła warto oceniać w perspektywie kilku-kilkunastu lat, a nie tylko po koszcie zakupu urządzenia.
Dla inwestora oznacza to prostą kolejność:
- policz roczny koszt ogrzewania dla swojego domu, nie dla "domu modelowego"
- dolicz serwis i realne tempo wzrostu cen nośników energii
- porównaj warianty po dotacji i po pełnym koszcie eksploatacji
Dopiero taki rachunek pokazuje, które rozwiązanie naprawdę będzie tańsze w użytkowaniu.